فرهنگي - مذهبي

امام حسن(ع)

Sat, 21 Jan 2012 15:50:00 GMT

بسم الله الرحمن الرحيم

گويند که
 
معاويه در مجلسي به امام حسن(ع) گفت خداوند در قرآن فرمود: «وَ لا رَطْبٍ وَ لا يابِسٍ إِلاّ في کِتابٍ مُبينٍ؛ هيچ تر و خشکي نيست مگر اينکه در کتابي که واضح و آشکار است وجود دارد.» (انعام: 59) پس چرا دربار? ريش من و تو در قرآن چيزي نيست؟ [ريش معاويه کوسه و کم پشت؛ ولي محاسن مبارک امام انبوه و با طراوت بود] حضرت اين آيه را تلاوت فرمود: «وَ الْبَلَدُ الطّيِّبُ يَخْرُجُ نَباتُهُ بِإِذْنِ رَبِّهِ وَ الّذي خَبُثَ لايَخْرُجُ إِلاّ نَکِدًا؛ زمين پاکيزه، گياهش به اذن پروردگارش خارج مي شود؛ ولي زميني که ناپاک باشد، از آن جز چيزي اندک و بي فايده خارج نمي شود.» (اعراف: 58) و معاويه از شنيدن آن، نزد مجلسيان سخت خجل شد  
تقديم به امام حسن عليه السلام ذکر صلوات بر محمد و آل محمد صلوات الله عليهم اجمعين

قرآن ! من شرمنده توام

Wed, 18 Jan 2012 12:56:00 GMT

قرآن کتابي است که نام بيش از 70 سوره اش از مسائل انساني گرفته شده است

و بيش از 30 سوره اش از پديده هاي مادي و تنها 2 سوره اش از عبادات! آن
هم حج و نماز !

کتابي است که شماره آيات جهادش با آيات عبادتش قابل قياس نيست...
اين کتاب از آن روزي که به حيله دشمن و به جهل دوست لايش را بستند، لايه
اش مصرف پيدا کرد و وقتي متنش متروک شد، جلدش رواج يافت و از آن هنگام که
اين کتاب را ــ که خواندني نام دارد ــ ديگر نخواندند و
براي تقديس و تبرک و اسباب کشي بکار رفت، از وقتي که ديگر درمان دردهاي
فکري و روحي و اجتماعي را از او نخواستند، وسيله شفاي امراض جسمي چون درد
کمر و باد شانه و ... شد و چون در بيداري رهايش کردند، بالاي سر در خواب
گذاشتند وبالاخره، اينکه مي بيني؛ اکنون در خدمت اموات قرارش داده اند و
نثار روح ارواح گذشتگانش و ندايش از قبرستان هاي ما به گوش مي رسد،

======================
قرآن ! من شرمنده توام اگر از تو آواز مرگي ساخته ام که هر وقت در کوچه
مان آوازت بلند مي شود همه از هم مي پرسند " چه کس مرده است؟ "

چه غفلت بزرگي که مي پنداريم خدا ترا براي مردگان ما نازل کرده است .

قرآن ! من شرمنده توام اگر ترا از يک نسخه عملي به يک افسانه موزه نشين
مبدل کرده ام .

يکي ذوق مي کند که ترا بر روي برنج نوشته،‌ يکي ذوق ميکند که ترا فرش
کرده ،‌يکي ذوق مي کند که ترابا طلا نوشته ، ‌يکي به خود مي بالد که ترا
در کوچک ترين قطع ممکن منتشر کرده و … آيا واقعا خدا ترا فرستاده تا
موزه سازي کنيم ؟

قرآن! من شرمنده توام اگر حتي آنان که تو را مي خوانند و ترا مي شنوند ،‌
آن چنان به پايت مي نشينند که خلايق به پاي موسيقي هاي روزمره مي نشينند
.. اگر چند آيه از تو را به يک نفس بخوانند مستمعين فرياد مي زنند ”
احسنت …! ” گويي مسابقه نفس است …

قرآن !‌ من شرمنده توام اگر به يک فستيوال مبدل شده اي حفظ کردن تو با شماره صفحه ،

‌خواندن تو آز آخر به اول ،‌يک معرفت است يا يک رکورد گيري؟ اي کاش آنان
که ترا حفظ کرده اند ، ‌حفظ کني ، تا اين چنين ترا اسباب مسابقات هوش
نکنند .

خوشا به حال هر کسي که دلش رحلي است براي تو .

آنان که وقتي ترا مي خوانند چنان حظ مي کنند ،‌ گويي که قرآن همين الان
به ايشان نازل شده است. آنچه ما با قرآن کرده ايم تنها بخشي از اسلام است
که به صليب جهالت کشيديم.

خورشيد.......

Sat, 24 Dec 2011 12:18:00 GMT

برنيزه ها تلاوت خورشيد ديدني ست

صلي الله عليك يا اباعبدالله

Mon, 28 Nov 2011 15:14:00 GMT

محرم

Sat, 26 Nov 2011 09:49:00 GMT

ديباچه ي عشق و عاشقي باز شود ، دلها همه آماده ي پرواز شود ، با بوي محرم الحرام تو حسين ، ايام عزا و غصه آغاز شود..!

روي عن علي(عليه‎السلام) قال: «مَنْ تَأَدَّبَ بِآدَابِ اللَّهِ عَ

Wed, 12 Oct 2011 08:45:00 GMT

تربيت به معناي روش رفتاري و گفتاري دادن به غير است. انسان در چهار محيط خانوادگي، آموزشي، شغلي و رفاقتي ساخته مي‎شود که همه اينها را بحث کردم و عرض کردم که فضاي پنجمي حاکم بر اين چهار محيط است؛ چه بسا که انسان در آن چهار محيط ساخته شود و اين فضاي پنجم نقش تخريبي بر او داشته باشد و بر عکس هم همين‎طور است. نسبت به فضاي پنجم هم اشاره‎اي کردم که در جامعه دو گروه فضاساز هستند و نسبت به اين فضاسازان بحثي مطرح است که من فعلاً وارد آن نمي‎شوم، اگر چه قبلاً به مناسبت، به آن اشاره کرده‎ام.

امّا آنچه که در بحث تربيت مورد نظر من است و در گذشته هم آن را تذکر دادم، اين مسأله است که روش گرفتن از غير، متوقّف بر قصد روش دهنده نيست؛ يعني اگر من بخواهم چه از نظر گفتاري و چه از نظر رفتاري از ديگري روش بگيرم، متوقّف بر اين نيست که او قصد کند و بخواهد به من روش دهد. چه او قصد کند و چه قصد نکند، من آن روش را مي‎گيرم.
قصد روش دهنده در روش گرفتن مدخليت ندارد، يعني اين‎طور نيست که اگر او قصد کند، روش گيرنده مي‎تواند روش بگيرد و اگر او قصد نکند، ديگري نمي‎تواند از او روش بگيرد. اين مطلب دقيقي است که قبلاً هم به آن اشاره کرده‎ام.

شرايط مربّيان

بحث من فقط متمرکز به يک گروه است و آنها کساني هستند که قصد مي‎کنند به ديگران روش بدهند. من مي‎خواهم افرادي را مطرح کنم که از آنها به مربّيان تعبير مي‎کنند. مربّيان يعني روش دهندگان و تربيت کنندگاني که مي‎خواهند با قصد به ديگري روش دهند. در اين رابطه مطالبي را در گذشته عرض کردم، ولي الآن مي‎خواهم مستقلاً بحث کنم.

کساني که مي‎خواهند در جامعه و در هر محيطي به عنوان مربّي، آموزش دهنده و تربيت کننده باشند و مي‎خواهند غير را تربيت کنند، بايد داراي شرايطي باشند. اوّلين شرط و اساسي‎ترين شرط نسبت به آنها اين است که آنها بايد خود ساخته باشند تا بتوانند ديگران را بسازند. ما در رواياتمان تحت عناوين مختلفي اين معنا را داريم که انسان ابتدا بايد خودش و بعد ديگران را تربيت کند، ان‎شاءالله روابطش را بعداً مي‎گويم. کسي که خودش را نساخته و تربيت نکرده است، اگر بخواهد ديگري را تربيت کند، نه تنها فايده ندارد، بلکه گاهي اثر عکس هم دارد. من قبلاً به اينها اشاره کرده‎ام. کسي که خودش مؤدّب به آداب شرع و عقل نيست، نمي‎تواند ديگري را مؤدّب به آداب شرع و عقل کند.

مقدم داشتن تربيت خود بر ديگران

در روايتي از علي(عليه‎السلام) است که حضرت فرمود: «أفضل الأدب ما بدأت به نفسك» با فضيلت‎ترين تربيت‎ها اين است که از خودت شروع کني. اوّل برو خودت را تربيت کن! اگر توانستي به سراغ ديگران برو! چون فضيلت اين بيشتر است.
حضرت در جمله‎اي ديگر مي‎فرمايد: «عَجِبْتُ لِمَنْ يَتَصَدَّى لِصَلَاحِ النَّاسِ وَ نَفْسُهُ أَشَدُّ شَيْ‏ءٍ فَسَاداً» در شگفتم از کسي که مي‎خواهد زمام تربيت مردم را به دست گيرد و حال اين که نفس خودش از نظر فساد و خرابي بدترين چيز است. اوّل برو خودت را آباد کن! نمي‎خواهد ديگري را آباد کني!

باز در روايت ديگري از علي(عليه‎السلام) داريم که فرمود: «من ساس نفسه أدرك السياسة»، کسي که خودش را ساخته است، مي‎تواند جامعه را بسازد و زمام امور جامعه را به دست بگيرد. «من ساس نفسه أدرك السياسة» سياست تدبير جامعه و سازندگي در سطح کلان است.
اينکه ما مي‎گوييم «اوّل برو خودت را تربيت کن» در جميع ابعاد وجودي به خصوص در بُعد نفساني است، چون ما بُعد قلبي و بُعد عقلاني هم داريم. ان‎شاءالله بعداً وارد اين مسائل مي‎شويم. من الآن بحث را بر بُعد نفساني، يعني در رابطه با نفس که يک مجموعه از شهوت، غضب و وهم است، متمرکز مي‎کنم. انساني که مي‎خواهد نسبت به غير مربّي‎گري کند، بايد ابتدا خودش را ساخته باشد تا بتواند مربّي ديگري شود. در هر محيطي که باشد، فرقي نمي‎کند.

تربيت، سرلوحه دعوت انبياي الهي

از استادم (رضوان‎الله‎تعالي‎عليه) جملاتي را برايتان نقل مي‎کنم. ايشان در رابطه با تأديب نفس، در باب نفوس مي‎فرمايد: «آنچه که سرلوحه دعوت انبياي عظام است، تأديب نفوس و تحديد هواهاي نفسانيه و روش رفتاري دادن به شهوت، غضب و وهم انسان‎ها است». يعني انبياء مرزبندي‎هاي الهيه را براي إعمال غضب و شهوت، بيان مي‎کنند و مي‎گويند: «انسان‎ها بايد بر طبق آن مرزبندي‎ها تربيت شوند».

بعد ايشان مي‎فرمايد که بعضي‎ها گمان کردند که دعوت نبي اکرم(صلي‎الله‎عليه‎وآله‎وسلم) دو جنبه دارد؛ دعوت به دنيا و دعوت به آخرت؛ دنيايي و اخروي به طور مطلق. به تعبير ايشان چه بسا بعضي هم اين را کمال نبوّت فرض کردند. مي‎فرمايد: «اينها اصلاً از ديانت بي‏خبر هستند، نمي‎فهمند دين يعني چه»!

ببينيد ايشان چقدر محکم مي‎فرمايد! بعد از اين مي‎فرمايد: «دعوت به دنيا، از مقصد انبيا به کلي خارج است». جهت هم اين است که حسّ شهوت و غضب و به تعبير ايشان شيطان باطني و ظاهري براي دعوت به دنيا کفايت مي‎کند. آن کسي که دارد مي‎رود، ديگر «هول دادن» ندارد. دعوت به دنيا، احتياجي به قرآن و نبي ندارد؛ همان شهوت و غضب کافي است. پس انبيا براي چه آمدند؟ ايشان آمدند که مخلوقات را تربيت کنند.

کلام اميرالمؤمنين در مورد تربيت نفس

اين مطالبي که ايشان گفتند، متّخذ از معارف ما است، حالا من روايتي را از علي(عليه السلام) مطرح مي‎کنم؛ دارد که حضرت فرمود: «النَّفْسُ مَجْبُولَةٌ عَلَى سُوءِ الْأَدَبِ»، نفس از نظر دروني، به قول ما جبلّت و ساختارش بر سوء ادب و بي‎تربيتي استوار است. «وَ الْعَبْدُ مَأْمُورٌ بِمُلَازَمَةِ حُسْنِ الْأَدَبِ» و بنده هم از ناحيه خداوند مأمور است که نفس خود را خوب تربيت کند. «وَ النَّفْسُ تَجْرِي بِطَبْعِهَا فِي مَيْدَانِ الْمُخَالَفَةِ» شهوت، غضب و وهم مي‎خواهند به طور گسترده عمل کنند، يعني هم از فرمان الهي و هم از فرمان عبد سرپيچي کنند، «وَ الْعَبْدُ يَجْهَدُ بِرَدِّهَا عَنْ سُوءِ الْمُطَالَبَةِ»، درحالي که بنده مأمور است، نفسش را از خواسته‎هاي زشتي که دارد، باز دارد. «فَمَتَى أَطْلَقَ عِنَانَهَا فَهُوَ شَرِيكٌ فِي فَسَادِهَا»، پس هر کس که مهار شهوت و غضب و وهم را رها کند، در فساد آنها شريک است. «وَ مَنْ أَعَانَ نَفْسَهُ فِي هَوَى نَفْسِهِ فَقَدْ أَشْرَكَ نَفْسَهُ فِي قَتْلِ نَفْسِهِ» و هر کس که به نفس، در خواسته‎هايش کمک کند و هر چه که شهوت، غضب و وهم او مي‎خواهد، به آنها بدهد، در خودکشي‎اش شرکت کرده است، يعني خود کشي کرده است.

استاد ما مي‎فرمايد: «نه تنها کار انبياء دعوت به دنيا نيست، بلکه تمام تلاش آنها براي بازداشتن از دعوت نفس، يعني بي‏بند و باري شهوت و غضب و شيطان باطني است». تعبير ايشان که يک تعبير علمي است، اين است: «مأموريت انبيا اين است که تقييد اطلاق شهوت و غضب کنند و تحديد موارد منافع دنيايي کنند. اين طور نيست که هر جا نفس خواست، سر کند و هر جا که نخواست رو برگرداند».

لذا علي(عليه السلام) در روايتي مي‎فرمايد: «ضبط النفس عند الرغب و الرهب من أفضل الأدب» آنجايي که شهوتت راغب است و آنجايي که مي‎خواهد از خوبي رو برگرداند، مهارش را در دستت بگير! اين عمل از بهترين تربيت‎ها است، حالا من بعداً اينها را توضيح مي‎دهم. من خواستم محل و مصبّ بحثم را در آينده روشن کنم که بحثم راجع به مربّيان است.
گفتم اوّل خودت را در ربط با نفست بساز و بعد هم گفتم که نفس چه کار مي‏کند.

آيةالله العظمي مجتبي تهراني

بمناسبت فرارسيدن ميلاد مسعود حضرت رضا عليه السلام ادامه

Tue, 04 Oct 2011 08:24:00 GMT

سفر به سوي خراسان:

مأمون براي عملي کردن اهداف ذکر شده چند تن از مأموران مخصوص خود را به مدينه، خدمت حضرت رضا (عليه السلام)فرستاد تا حضرت را به اجبار به سوي خراسان روانه کنند. همچنين دستور داد حضرتش را از راهي که کمتر با شيعيان برخورد داشته باشد، بياورند. مسير اصلي در آن زمان راه کوفه، جبل، کرمانشاه و قم بوده است که نقاط شيعه‌نشين و مراکز قدرت شيعيان بود. مأمون احتمال مي‌داد که ممکن است شيعيان با مشاهده امام در ميان خود به شور و هيجان آيند و مانع حرکت ايشان شوند و بخواهند آن حضرت را در ميان خود نگه دارند که در اين صورت مشکلات حکومت چند برابر مي‌شد. لذا امام را از مسير بصره، اهواز و فارس به سوي مرو حرکت داد.ماموران او نيز پيوسته حضرت را زير نظر داشتند و اعمال امام را به او گزارش مي‌دادند.

حديث سلسلة الذهب:

در طول سفر امام به مرو، هر کجا توقف مي‌فرمودند، برکات زيادي شامل حال مردم آن منطقه مي‌شد. از جمله هنگاميکه امام در مسير حرکت خود وارد نيشابور شدند و در حالي که در محملي قرار داشتند از وسط شهر نيشابور عبور کردند. مردم زيادي که خبر ورود امام به نيشابور را شنيده بودند، همگي به استقبال حضرت آمدند. در اين هنگام دو تن از علما و حافظان حديث نبوي، به همراه گروه‌هاي بيشماري از طالبان علم و اهل حديث و درايت، مهار مرکب را گرفته و عرضه داشتند: "اي امام بزرگ و اي فرزند امامان بزرگوار، تو را به حق پدران پاک و اجداد بزرگوارت سوگند مي‌دهيم که رخسار فرخنده خويش را به ما نشان دهي و حديثي از پدران و جد بزرگوارتان، پيامبر خدا، براي ما بيان فرمايي تا يادگاري نزد ما باشد." امام دستور توقف مرکب را دادند و ديدگان مردم به مشاهده طلعت مبارک امام روشن گرديد. مردم از مشاهده جمال حضرت بسيار شاد شدند به طوري که بعضي از شدت شوق مي‌گريستند و آنهايي که نزديک ايشان بودند، بر مرکب امام بوسه مي‌زدند. ولوله عظيمي در شهر طنين افکنده بود به طوري که بزرگان شهر با صداي بلند از مردم مي‌خواستند که سکوت نمايند تا حديثي از آن حضرت بشنوند. تا اينکه پس از مدتي مردم ساکت شدند و حضرت حديث ذيل را کلمه به کلمه از قول پدر گراميشان و از قول اجداد طاهرينشان به نقل از رسول خدا و به نقل از جبرائيل از سوي حضرت حق سبحانه و تعالي املاء فرمودند: "کلمه لااله‌الاالله حصار من است پس هر کس آن را بگويد داخل حصار من شده و کسي که داخل حصار من گردد ايمن از عذاب من خواهد بود." سپس امام فرمودند: "اما اين شروطي دارد و من، خود، از جمله آن شروط هستم."

اين حديث بيانگر اين است که از شروط اقرار به کلمه لااله‌الاالله که مقوم اصل توحيد در دين مي‌باشد، اقرار به امامت آن حضرت و اطاعت و پذيرش گفتار و رفتار امام مي‌باشد که از جانب خداوند تعالي تعيين شده است. در حقيقت امام شرط رهايي از عذاب الهي را توحيد و شرط توحيد را قبول ولايت و امامت مي‌دانند.

ولايت عهدي:

باري، چون حضرت رضا (عليه السلام)وارد مرو شدند، مأمون از ايشان استقبال شاياني کرد و در مجلسي که همه ارکان دولت حضور داشتند صحبت کرد و گفت: "همه بدانند من در آل عباس و آل علي (عليه السلام)هيچ کس را بهتر و صاحب حق‌تر به امر خلافت از علي بن موسي رضا (عليه السلام)نديدم." پس از آن به حضرت رو کرد و گفت: "تصميم گرفته‌ام که خود را از خلافت خلع کنم و آن را به شما واگذار نمايم." حضرت فرمودند: "اگر خلافت را خدا براي تو قرار داده جايز نيست که به ديگري ببخشي و اگر خلافت از آن تو نيست، تو چه اختياري داري که به ديگري تفويض نمايي." مأمون بر خواسته خود پافشاري کرد و بر امام اصرار ورزيد. اما امام فرمودند:‌ "هرگز قبول نخواهم کرد." وقتي مأمون مأيوس شد گفت: "پس ولايت عهدي را قبول کن تا بعد از من شما خليفه و جانشين من باشيد." اين اصرار مأمون و انکار امام تا دو ماه طول کشيد و حضرت قبول نمي‌فرمودند و مي‌گفتند: "از پدرانم شنيدم، من قبل از تو از دنيا خواهم رفت و مرا با زهر شهيد خواهند کرد و بر من ملائک زمين و آسمان خواهند گريست و در وادي غربت در کنار هارون ‌الرشيد دفن خواهم شد." اما مأمون بر اين امر پافشاري نمود تا آنجاکه مخفيانه و در مجلس خصوصي حضرت را تهديد به مرگ کرد. لذا حضرت فرمودند: "اينک که مجبورم، قبول مي‌کنم به شرط آنکه کسي را نصب يا عزل نکنم و رسمي را تغيير ندهم و سنتي را نشکنم و از دور بر بساط خلافت نظر داشته باشم." مأمون با اين شرط راضي شد. پس از آن حضرت، دست را به سوي آسمان بلند کردند و فرمودند: "خداوندا! تو مي‌داني که مرا به اکراه وادار نمودند و به اجبار اين امر را اختيار کردم؛ پس مرا مؤاخذه نکن همان گونه که دو پيغمبر خود يوسف و دانيال را هنگام قبول ولايت پادشاهان زمان خود مؤاخذه نکردي. خداوندا، عهدي نيست جز عهد تو و ولايتي نيست مگر از جانب تو، پس به من توفيق ده که دين تو را برپا دارم و سنت پيامبر تو را زنده نگاه دارم. همانا که تو نيکو مولا و نيکو ياوري هستي."

جنبه علمي امام:

مأمون که پيوسته شور و اشتياق مردم نسبت به امام و اعتبار بي‌همتاي امام را در ميان ايشان مي‌ديد مي‌خواست تا اين قداست و اعتبار را خدشه‌دار سازد و از جمله کارهايي که براي رسيدن به اين هدف انجام داد تشکيل جلسات مناظره‌اي بين امام و دانشمندان علوم مختلف از سراسر دنيا بود، تا آنها با امام به بحث بپردازند، شايد بتوانند امام را از نظر علمي شکست داده و وجهه علمي امام را زير سوال ببرند که شرح يکي از اين مجالس را مي‌آوريم:

"براي يکي از اين مناظرات، مأمون فضل بن سهل را امر کرد که اساتيد کلام و حکمت را از سراسر دنيا دعوت کند تا با امام به مناظره بنشينند. فضل نيز اسقف اعظم نصاري، بزرگ علماي يهود، روساي صابئين (پيروان حضرت يحيي)، بزرگ موبدان زرتشتيان و ديگر متکلمين وقت را دعوت کرد. مأمون هم آنها را به حضور پذيرفت و از آنها پذيرايي شاياني کرد و به آنان گفت: "دوست دارم که با پسر عموي من (مأمون از نوادگان عباس عموي پيامبر است که ناگزير پسر عموي امام مي‌باشد.) که از مدينه پيش من آمده مناظره کنيد." صبح روز بعد مجلس آراسته‌اي تشکيل داد و مردي را به خدمت حضرت رضا (عليه السلام)فرستاد و حضرت را دعوت کرد. حضرت نيز دعوت او را پذيرفتند و به او فرمودند: "آيا مي‌خواهي بداني که مأمون کي از اين کار خود پشيمان مي‌شود." او گفت: "بلي فدايت شوم." امام فرمودند: "وقتي مأمون دلايل مرا بر رد اهل تورات از خود تورات و بر اهل انجيل از خود انجيل و از اهل زبور از زبورشان و بر صابئين بزبان ايشان و بر آتش‌پرستان بزبان فارسي و بر روميان به زبان رومي‌شان بشنود و ببيند که سخنان تک ‌تک اينان را رد کردم و آنها سخن خود را رها کردند و سخن مرا پذيرفتند آنوقت مأمون مي‌فهمد که توانايي کاري را که مي‌خواهد انجام دهد ندارد و پشيمان مي‌شود و لاحول و لا قوه الا بالله العلي العظيم." سپس حضرت به مجلس مأمون تشريف ‌فرما شدند و با ورود حضرت، مأمون ايشان را براي جمع معرفي کرد و سپس گفت: "دوست دارم با ايشان مناظره کنيد." حضرت رضا (عليه السلام)نيز با تمامي آنها از کتاب خودشان درباره دين و مذهبشان مباحثه نمودند. سپس امام فرمود: "اگر کسي در ميان شما مخالف اسلام است بدون شرم و خجالت سئوال کند." عمران صايي که يکي از متکلمين بود از حضرت سؤالات بسياري کرد و حضرت تمام سؤالات او را يک به يک پاسخ گفتند و او را قانع نمودند. او پس از شنيدن جواب سؤالات خود از امام، شهادتين را بر زبان جاري کرد و اسلام آورد و با برتري مسلم امام، جلسه به پايان رسيد و مردم متفرق شدند. روز بعد حضرت، عمران صايي را به حضور طلبيدند و او را بسيار اکرام کردند و از آن به بعد عمران صايي خود يکي از مبلغين دين مبين اسلام گرديد.

رجاء ابن ضحاک که از طرف مأمون مامور حرکت دادن امام از مدينه به سوي مرو بود، مي‌گويد: «آن حضرت در هيچ شهري وارد نمي‌شد مگر اينکه مردم از هر سو به او روي مي‌آوردند و مسائل ديني خود را از امام مي‌پرسيدند. ايشان نيز به آنها پاسخ مي‌گفت و احاديث بسياري از پيامبر خدا و حضرت علي (عليه السلام)بيان مي‌فرمود. هنگامي که از اين سفر بازگشتم نزد مأمون رفتم. او از چگونگي رفتار امام در طول سفر پرسيد و من نيز آنچه را در طول سفر از ايشان ديده بودم بازگو کردم. مأمون گفت: "آري، اي پسر ضحاک! ايشان بهترين، داناترين و عابدترين مردم روي زمين است."»

اخلاق و منش امام:

خصوصيات اخلاقي و زهد و تقواي آن حضرت به گونه‌اي بود که حتي دشمنان خويش را نيز شيفته و مجذوب خود کرده بود. با مردم در نهايت ادب تواضع و مهرباني رفتار مي‌کرد و هيچ گاه خود را از مردم جدا نمي‌نمود.

يکي از ياران امام مي‌گويد: "هيچ گاه نديدم که امام رضا (عليه السلام)در سخن بر کسي جفا ورزد و نيز نديدم که سخن کسي را پيش از تمام شدن قطع کند. هرگز نيازمندي را که مي‌توانست نيازش را برآورده سازد رد نمي‌کرد در حضور ديگري پايش را دراز نمي‌فرمود. هرگز نديدم به کسي از خدمتکارانش بدگويي کند. خنده او قهقهه نبود بلکه تبسم مي‌فرمود. چون سفره غذا به ميان مي‌آمد، همه افراد خانه حتي دربان و مهتر را نيز بر سر سفره خويش مي‌نشاند و آنان همراه با امام غذا مي‌خوردند. شبها کم مي‌خوابيد و بسياري از شبها را به عبادت مي‌گذراند. بسيار روزه مي‌گرفت و روزه سه روز در ماه را ترک نمي‌کرد. کار خير و انفاق پنهان بسيار داشت. بيشتر در شبهاي تاريک، مخفيانه به فقرا کمک مي‌کرد."⁽⁵⁾ يکي ديگر از ياران ايشان مي‌گويد: "فرش آن حضرت در تابستان حصير و در زمستان پلاسي بود. لباس او در خانه درشت و خشن بود، اما هنگامي که در مجالس عمومي شرکت مي‌کرد، خود را مي‌آراست (لباسهاي خوب و متعارف مي‌پوشيد).⁽⁶⁾ شبي امام ميهمان داشت، در ميان صحبت چراغ ايرادي پيدا کرد، ميهمان امام دست پيش آورد تا چراغ را درست کند، اما امام نگذاشت و خود اين کار را انجام داد و فرمود: "ما گروهي هستيم که ميهمانان خود را به کار نمي‌گيريم."⁽⁷⁾

شخصي به امام عرض کرد: "به خدا سوگند هيچکس در روي زمين از جهت برتري و شرافت اجداد، به شما نمي‌رسد." امام فرمودند:" تقوي به آنان شرافت داد و اطاعت پروردگار، آنان را بزرگوار ساخت."⁽⁸⁾

مردي از اهالي بلخ مي‌گويد: "در سفر خراسان با امام رضا (عليه السلام)همراه بودم. روزي سفره گسترده بودند و امام همه خدمتگزاران حتي سياهان را بر آن سفره نشاند تا همراه ايشان غذا بخورند. من به امام عرض کردم: "فدايت شوم بهتر است اينان بر سفره‌اي جداگانه بنشينند." امام فرمود: "ساکت باش، پروردگار همه يکي است. پدر و مادر همه يکي است و پاداش هم به اعمال است."⁽⁹⁾

ياسر، خادم حضرت مي‌گويد: «امام رضا (عليه السلام)به ما فرموده بود: "اگر بالاي سرتان ايستادم (و شما را براي کاري طلبيدم) و شما مشغول غذا خوردن بوديد بر نخيزيد تا غذايتان تمام شود. به همين جهت بسيار اتفاق مي‌افتاد که امام ما را صدا مي‌کرد و در پاسخ او مي‌گفتند: "به غذا خوردن مشغولند." و آن گرامي مي‌فرمود: "بگذاريد غذايشان تمام شود."»⁽¹⁰⁾

يکبار غريبي خدمت امام رسيد و سلام کرد و گفت: "من از دوستداران شما و پدران و اجدادتان هستم. از حج بازگشته‌ام و خرجي راه را تمام کرده‌ام اگر مايليد مبلغي به من مرحمت کنيد تا خود را به وطنم برسانم و در آنجا معادل همان مبلغ را صدقه خواهم داد زيرا من در شهر خويش فقير نيستم و اينک در سفر نيازمند مانده‌ام." امام برخاست و به اطاقي ديگر رفت و از پشت در دست خويش را بيرون آورد و فرمود: "اين دويست دينار را بگير و توشه راه کن و لازم نيست که از جانب من معادل آن صدقه دهي."

آن شخص نيز دينارها را گرفت و رفت. از امام پرسيدند: "چرا چنين کرديد که شما را هنگام گرفتن دينارها نبيند؟" فرمود: "تا شرمندگي نياز و سوال را در او نبينم."⁽¹¹⁾

امامان معصوم و گرامي ما در تربيت پيروان و راهنمايي ايشان تنها به گفتار اکتفا نمي‌کردند و در مورد اعمال آنان توجه و مراقبت ويژه اي مبذول مي‌داشتند.

يکي از ياران امام رضا (عليه السلام)مي‌گويد: «روزي همراه امام به خانه ايشان رفتم. غلامان حضرت مشغول بنايي بودند. امام در ميان آنها غريبه‌اي ديد و پرسيد: "اين کيست؟" عرض کردند: "به ما کمک مي‌کند و به او دستمزدي خواهيم داد." امام فرمود: "مزدش را تعيين کرده‌ايد؟" گفتند: "نه هر چه بدهيم مي‌پذيرد." امام برآشفت و به من فرمود: "من بارها به اينها گفته‌ام که هيچکس را نياوريد مگر آنکه قبلا مزدش را تعيين کنيد و قرارداد ببنديد. کسي که بدون قرارداد و تعيين مزد، کاري انجام مي‌دهد، اگر سه برابر مزدش را بدهي باز گمان مي‌کند مزدش را کم داده‌اي ولي اگر قرارداد ببندي و به مقدار معين شده بپردازي از تو خشنود خواهد بود که طبق قرار عمل کرده‌اي و در اين صورت اگر بيش از مقدار تعيين شده چيزي به او بدهي، هر چند کم و ناچيز باشد؛ مي‌فهمد که بيشتر پرداخته‌اي و سپاسگزار خواهد بود."»⁽¹²⁾

خادم حضرت مي‌گويد: «روزي خدمتکاران ميوه‌اي مي‌خوردند. آنها ميوه را به تمامي نخورده و باقي آنرا دور ريختند. حضرت رضا (عليه السلام)به آنها فرمود: "سبحان الله اگر شما از آن بي‌نياز هستيد، آنرا به کساني که بدان نيازمندند بدهيد."»

مختصري از کلمات حکمت‌آميز امام:

امام فرمودند: "دوست هر کس عقل اوست و دشمن هر کس جهل و ناداني و حماقت است."

امام فرمودند: "علم و دانش همانند گنجي مي‌ماند که کليد آن سؤال است، پس بپرسيد. خداوند شما را رحمت کند زيرا در اين امر چهار طايفه داراي اجر مي‌باشند: 1- سؤال کننده 2- آموزنده 3- شنونده 4- پاسخ دهنده."

امام فرمودند: "مهرورزي و دوستي با مردم نصف عقل است."

امام فرمودند: "چيزي نيست که چشمانت آنرا بنگرد مگر آنکه در آن پند و اندرزي است."

امام فرمودند: "نظافت و پاکيزگي از اخلاق پيامبران است."

شهادت امام:

در نحوه به شهادت رسيدن امام نقل شده است که مأمون به يکي از خدمتکاران خويش دستور داده بود تا ناخن‌هاي دستش را بلند نگه دارد و بعد به او دستور داد تا دست خود را به زهر مخصوصي آلوده کند و در بين ناخن‌هايش زهر قرار دهد و اناري را با دستان زهر‌آلودش دانه کند و او دستور مأمون را اجابت کرد. مأمون نيز انار زهرآلوده را خدمت حضرت گذارد و اصرار کرد که امام از آن انار تناول کنند. اما حضرت از خوردن امتناع فرمودند و مأمون اصرار کرد تا جايي که حضرت را تهديد به مرگ نمود و حضرت به جبر، قدري از آن انار مسموم تناول فرمودند. بعد از گذشت چند ساعت زهر اثر کرد و حال حضرت دگرگون گرديد و صبح روز بعد در سحرگاه روز 29 صفر سال 203 هجري قمري امام رضا (عليه السلام)به شهادت رسيدند.

تدفين امام:

به قدرت و اراده الهي امام جواد (عليه السلام)فرزند و امام بعد از آن حضرت به دور از چشم دشمنان، بدن مطهر ايشان را غسل داده و بر آن نماز گذاردند و پيکر پاک ايشان با مشايعت بسياري از شيعيان و دوستداران آن حضرت در مشهد دفن گرديد و قرنهاست که مزار اين امام بزرگوار مايه برکت و مباهات ايرانيان است.

بمناسبت فرارسيدن ميلاد مسعود حضرت رضا عليه السلام

Tue, 04 Oct 2011 08:22:00 GMT

مقدمه:

امام علي ‌بن موسي‌الرضا (عليه السلام)هشتمين امام شيعيان از سلاله پاک رسول خدا و هشتمين جانشين پيامبر مکرم اسلام مي‌باشند.

ايشان در سن 35 سالگي عهده‌دار مسئوليت امامت و رهبري شيعيان گرديدند و حيات ايشان مقارن بود با خلافت خلفاي عباسي که سختي‌ها و رنج بسياري را بر امام رواداشتند و سر انجام مأمون عباسي ايشان را در سن 55 سالگي به شهادت رساند. در اين نوشته به طور خلاصه، بعضي از ابعاد زندگاني آن حضرت را بررسي مي‌نماييم.

نام، لقب و کنيه امام:

نام مبارک ايشان علي و کنيه آن حضرت ابوالحسن و مشهورترين لقب ايشان "رضا" به معناي "خشنودي" مي‌باشد. امام محمد تقي (عليه السلام)امام نهم و فرزند ايشان سبب ناميده شدن آن حضرت به اين لقب را اينگونه نقل مي‌فرمايند: "خداوند او را رضا لقب نهاد زيرا خداوند در آسمان و رسول خدا و ائمه اطهار در زمين از او خشنود بوده‌اند و ايشان را براي امامت پسنديده‌اند و همينطور (به خاطر خلق و خوي نيکوي امام) هم دوستان و نزديکان و هم دشمنان از ايشان راضي و خشنود بود‌ند."

يکي از القاب مشهور حضرت "عالم آل محمد" است. اين لقب نشانگر ظهور علم و دانش ايشان مي‌باشد. جلسات مناظره متعددي که امام با دانشمندان بزرگ عصر خويش، بويژه علماي اديان مختلف انجام داد و در همه آنها با سربلندي تمام بيرون آمد دليل کوچکي بر اين سخن است، که قسمتي از اين مناظرات در بخش "جنبه علمي امام" آمده است. اين توانايي و برتري امام، در تسلط بر علوم يکي از دلايل امامت ايشان مي‌باشد و با تأمل در سخنان امام در اين مناظرات، کاملاً اين مطلب روشن مي‌گردد که اين علوم جز از يک منبع وابسته به الهام و وحي نمي‌تواند سرچشمه گرفته باشد.

پدر و مادر امام:

پدر بزرگوار ايشان امام موسي کاظم (عليه السلام)پيشواي هفتم شيعيان بودند که در سال 183 ه.ق. به دست هارون عباسي به شهادت رسيدند و مادر گراميشان "نجمه" نام داشت.

تولد امام:

حضرت رضا (عليه السلام)در يازدهم ذيقعدة الحرام سال 148 هجري در مدينه منوره ديده به جهان گشودند. از قول مادر ايشان نقل شده است که: "هنگامي‌که به حضرتش حامله شدم به هيچ وجه ثقل حمل را در خود حس نمي‌کردم و وقتي به خواب مي‌رفتم، صداي تسبيح و تمجيد حق تعالي و ذکر "لااله‌الاالله" را از شکم خود مي‌شنيدم، اما چون بيدار مي‌شدم ديگر صدايي بگوش نمي‌رسيد. هنگامي‌که وضع حمل انجام شد، نوزاد دو دستش را به زمين نهاد و سرش را به سوي آسمان بلند کرد و لبانش را تکان مي‌داد؛ گويي چيزي مي‌گفت."⁽²⁾

نظير اين واقعه، هنگام تولد ديگر ائمه و بعضي از پيامبران الهي نيز نقل شده است، از جمله حضرت عيسي که به اراده الهي در اوان تولد، در گهواره لب به سخن گشوده و با مردم سخن گفتند که شرح اين ماجرا در قرآن کريم آمده است.⁽³⁾

زندگي امام در مدينه:

حضرت رضا (عليه السلام)تا قبل از هجرت به مرو در مدينه زادگاهشان، ساکن بودند و در آنجا در جوار مدفن پاک رسول خدا و اجداد طاهرينشان به هدايت مردم و تبيين معارف ديني و سيره نبوي مي‌پرداختند. مردم مدينه نيز بسيار امام را دوست مي‌داشتند و به ايشان همچون پدري مهربان مي‌نگريستند. تا قبل از اين سفر، با اينکه امام بيشتر سالهاي عمرش را در مدينه گذرانده بود، اما در سراسر مملکت اسلامي پيروان بسياري داشت که گوش به فرمان اوامر امام بودند.

امام در گفتگويي که با مأمون درباره ولايت عهدي داشتند، در اين باره اين گونه مي‌فرمايند: "همانا ولايت عهدي هيچ امتيازي را بر من نيفزود. هنگامي که من در مدينه بودم فرمان من در شرق و غرب نافذ بود و اگر از کوچه‌هاي شهر مدينه عبور مي‌کردم، عزيرتر از من کسي نبود. مردم پيوسته حاجاتشان را نزد من مي‌آوردند و کسي نبود که بتوانم نياز او را برآورده سازم مگر اينکه اين کار را انجام مي‌دادم و مردم به چشم عزيز و بزرگ خويش، به من مى‌نگريستند."

امامت حضرت رضا (عليه السلام):

امامت و وصايت حضرت رضا (عليه السلام)بارها توسط پدر بزرگوار و اجداد طاهرينشان و رسول اکرم (صلي الله و عليه و اله) اعلام شده بود. به خصوص امام کاظم (عليه السلام)بارها در حضور مردم ايشان را به عنوان وصي و امام بعد از خويش معرفي کرده بودند که به نمونه‌اي از آنها اشاره مي‌نماييم.

يکي از ياران امام موسي کاظم (عليه السلام)مي‌گويد: «ما شصت نفر بوديم که موسي بن‌جعفر به جمع ما وارد شد و دست فرزندش علي در دست او بود. فرمود: "آيا مي‌دانيد من کيستم؟" گفتم: "تو آقا و بزرگ ما هستي." فرمود: "نام و لقب من را بگوييد." گفتم: "شما موسي بن جعفر بن محمد هستيد." فرمود: "اين که با من است کيست؟" گفتم: "علي بن موسي بن جعفر." فرمود: "پس شهادت دهيد او در زندگاني من وکيل من است و بعد از مرگ من وصي من مي‌باشد."»⁽⁴⁾ در حديث مشهوري نيز که جابر از قول نبى ‌اکرم نقل مي‌کند امام رضا (عليه السلام)به عنوان هشتمين امام و وصي پيامبر معرفي شده‌اند. امام صادق (عليه السلام)نيز مکرر به امام کاظم مي‌فرمودند که "عالم‌ آل محمد از فرزندان تو است و او وصي بعد از تو مي‌باشد."

اوضاع سياسي:

مدت امامت امام هشتم در حدود بيست سال بود که مي‌توان آن را به سه بخش جداگانه تقسيم کرد:

ده سال اول امامت آن حضرت، که همزمان بود با زمامداري هارون.

1- پنج سال بعد از‌ آن که مقارن با خلافت امين بود.

2- پنج سال آخر امامت آن بزرگوار که مصادف با خلافت مأمون و تسلط او بر قلمرو اسلامي آن روز بود.

مدتي از روزگار زندگاني امام رضا (عليه السلام)همزمان با خلافت هارون الرشيد بود. در اين زمان است که مصيبت دردناک شهادت پدر بزرگوارشان و ديگر مصيبت‌هاي اسفبار براي علويان (سادات و نوادگان اميرالمؤمنين) واقع شده است. در آن زمان کوشش‌هاي فراواني در تحريک هارون براي کشتن امام رضا (عليه السلام)مي‌شد تا آنجا که در نهايت هارون تصميم بر قتل امام گرفت؛ اما فرصت نيافت نقشه خود را عملي کند. بعد از وفات هارون فرزندش امين به خلافت رسيد. در اين زمان به علت مرگ هارون ضعف و تزلزل بر حکومت سايه افکنده بود و اين تزلزل و غرق بودن امين در فساد و تباهي باعث شده بود که او و دستگاه حکومت، از توجه به سوي امام و پيگيري امر ايشان بازمانند. از اين رو مي‌توانيم اين دوره را در زندگي امام دوران آرامش بناميم.

اما سرانجام مأمون عباسي توانست برادر خود امين را شکست داده و او را به قتل برساند و لباس قدرت را به تن نمايد و توانسته بود با سرکوب شورشيان فرمان خود را در اطراف و اکناف مملکت اسلامي جاري کند. وي حکومت ايالت عراق را به يکي از عمال خويش واگذار کرده بود و خود در مرو اقامت گزيد و فضل ‌بن ‌سهل را که مردي بسيار سياستمدار بود، وزير و مشاور خويش قرار داد. اما خطري که حکومت او را تهديد مي‌کرد علويان بودند که بعد از قرني تحمل شکنجه و قتل و غارت، اکنون با استفاده از فرصت دو دستگي در خلافت، هر يک به عناوين مختلف در خفا و آشکار عَلم مخالفت با مأمون را برافراشته و خواهان براندازي حکومت عباسي بودند؛ به علاوه آنان در جلب توجه افکار عمومي مسلمين به سوي خود، و کسب حمايت آنها موفق گرديده بودند و دليل آشکار بر اين مدعا اين است که هر جا علويان بر ضد حکومت عباسيان قيام و شورش مي‌کردند، انبوه مردم از هر طبقه دعوت آنان را اجابت کرده و به ياري آنها بر مي‌خواستند و اين، بر اثر ستم‌ها و نارواييها و انواع شکنجه‌هاي دردناکي بود که مردم و بخصوص علويان از دستگاه حکومت عباسي ديده بودند. از اين رو مأمون درصدد بر آمده بود تا موجبات برخورد با علويان را برطرف کند. بويژه که او تصميم داشت تشنجات و بحران‌هايي را که موجب ضعف حکومت او شده بود از ميان بردارد و براي استقرار پايه‌هاي قدرت خود، محيط را امن و آرام سازد. لذا با مشورت وزير خود فضل بن سهل تصميم گرفت تا دست به خدعه‌اي بزند. او تصميم گرفت تا خلافت را به امام پيشنهاد دهد و خود از خلافت به نفع امام کناره‌گيري کند، زيرا حساب مي‌کرد نتيجه از دو حال بيرون نيست، يا امام مي‌پذيرد و يا نمي‌پذيرد و در هر دو حال براي خود او و خلافت عباسيان، پيروزي است. زيرا اگر بپذيرد ناگزير، بنابر شرطي که مأمون قرار مي‌داد ولايت عهدي آن حضرت را خواهد داشت و همين امر مشروعيت خلافت او را پس از امام نزد تمامي گروه‌ها و فرقه‌هاي مسلمانان تضمين مي‌کرد. بديهي است براي مأمون آسان بود در مقام ولايتعهدي بدون اين که کسي آگاه شود، امام را از ميان بردارد تا حکومت به صورت شرعي و قانوني به او بازگردد. در اين صورت علويان با خشنودي به حکومت مي‌نگريستند و شيعيان خلافت او را شرعي تلقي مي‌کردند و او را به عنوان جانشين امام مي‌پذيرفتند. از طرف ديگر چون مردم حکومت را مورد تاييد امام مي‌دانستند لذا قيامهايي که بر ضد حکومت مي‌شد جاذبه و مشروعيت خود را از دست مي‌داد.

او مي‌انديشيد اگر امام خلافت را نپذيرد ايشان را به اجبار وليعهد خود مي‌کند که در اينصورت بازهم خلافت و حکومت او در ميان مردم و شيعيان توجيه مي‌گردد و ديگر اعتراضات و شورشهايي که به بهانه غصب خلافت و ستم، توسط عباسيان انجام مي‌گرفت دليل و توجيه خود را از دست مي‌داد و با استقبال مردم و دوستداران امام مواجه نمي‌شد. از طرفي او مي‌توانست امام را نزد خود ساکن کند و از نزديک مراقب رفتار امام و پيروانش باشد و هر حرکتي از سوي امام و شيعيان ايشان را سرکوب کند. همچنين او گمان مي‌کرد که از طرف ديگر شيعيان و پيروان امام، ايشان را به خاطر نپذيرفتن خلافت در معرض سئوال و انتقاد قرار خواهند داد و امام جايگاه خود را در ميان دوستدارانش از دست مي‌دهد.

اگر خلاف اسلام ديديد، حکّام را متهم کنيد نه احکام را!آخرين ياددا

Mon, 05 Sep 2011 14:57:00 GMT

بسمه‌الحکيم

لِيَقُومَ النّاسُ بالقِسط

انسان را به اين جهان آورده‌اند براي رسيدن به «کمال انساني»، و کمال انسان، با دو چيز براي انسان حاصل مي‌شود: معرفت و عبادت (وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ).

انسان، با شناخت خداوند متعال، و سپس عبادت و اطاعت از خدا و دين خدا، به کمال خود نزديک مي‌شود، و به آن مي‌رسد. و چون انسان در اين جهان بايد به کمال خود برسد، بايد نيازهاي مادي او تأمين گردد، زيرا اين جهان، جهان ماده و نياز است. جهان مُلک و طبيعت، جهان نياز است، جهان ماوراي طبيعت و پس از اين جهان، جهان بي‌نيازي و استغناست.

بنابراين مطلب روشن و معلوم، بايد نيازهاي انسان در اين جهان تأمين شود تا بتواند به معرفت خدا و عبادت خدا بپردازد. و از اين جهت گفته‌اند، فقر نزديک به کفر است.

از سويي ديگر مي‌نگريم که انسانها –هميشه و در همه‌جا- دو گروهند: محروم و برخوردار. انسانهايي بسيار در جامعه‌ها محرومند و انسانهايي دارا و غني و برخوردار از نعمت‌ها و امکانات و قدرت و سياست. و چون همة انسانها -بدون استثنا- بايد در مسير کمال قرار گيرند و به سوي کمال انساني خويش حرکت کنند، تکليف انسان محروم چيست؟ يعني انساني که به دليل محروميت و فقر و کمبود نمي‌تواند مسير کمال را طي کند، يا چنانکه بايد طي کند، تکليفش چيست؟ و تکليف ديگران، و حاکمان و عالمان و اغنيا و توانگران نسبت به او چيست؟

در اينجاست که مي‌بينم خداي حکيم مهربان، پيامبران را فرستاده است براي اجراي عدالت و اقامة «قسط». آية 25، از سورة مبارکة «حديد» که در آغاز آورده شد، قاطع‌ترين و قديم‌ترين منشور دفاع از انسان محروم است، زيرا انسانهايي غني و برخوردار، آنچه خواسته‌اند بدست آورده‌اند، آنان نه تنها نيازي به اجراي عدالت و اقامة قسط ندارند، بلکه اجراي عدالت و قسط به زيان آنان است. زيرا با اجراي عدالت و قسط، اموالي و امکاناتي را که از طبقات محروم جامعه (به نقل احاديث معتبر) گرفته و غصب کرده‌اند، از آنان پس گرفته مي‌شود و به حقداران محروم از حقوق خويش داده مي‌شود؛ زيرا در احاديث معتبر، از پيامبر اکرم «ص» و ائمة طاهرين «ع» رسيده است که روزي و هزينه و مايحتاج زندگي محرومان در اموال اغنيا و توانگران است، که به آنان نرسانده‌اند، و در نتيجة اين ظلم و غصب، انسانهاي بسياري محروم گشته‌اند.

بنابراين، هر حرکت و اقدام اصلاحي (تا چه رسد به انقلاب و اقدام‌هاي انقلابي)، در گام نخستين بايد مانع بزرگ رشد و کمال انسان (يعني؛ فقر، محروميت، کمبود و نيازمندي) را از سر راه انسان‌ها بردارد، بعد به کارهاي ديگر بپردازد؛ زيرا هيچ کاري و اقدامي مقدمبر اين اقدام نيست. و خداي متعال هم مي‌فرمايد، پيامبران را براي همين کار فرستاديم (لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ).

بدون اجراي عدالت و اقامة قسط در ميان جامعه، و در سراسر جامعه (از وسط شهرها تا دورترين روستاها)، هر حرکتي و اقدامي و اصلاحاتي و انقلابي فاقد ارزش است، زيرا در جهت حرکت و تعاليم پيامبران و امامان «ع» قرار ندارد، و بطبع، مورد رضاي خداوند متعال نيست.

علي «ع» مي‌فرمايد: «الذّليلُ عِندي عَزيزٌ، حَتّي آخُذَ الحَقّ لَهُ، وَالقَويُّ عِندي ضَعيفٌ، حَتّي آخُذَ الحَقّ مِنه» (فيض‌الاسلام، خطبة 37)؛ يعني، مردم ثروتمند را که با قدرت مال، بر شئون جامعه تسلط يافته‌اند، پايمال مي‌کنم و حق انسان ضعيف‌شده و مستضعف و محروم را از حلقوم آنان بيرون کشم و به محرومان مي‌رسانم.

و بايد بدانيم که اجراي قسط و عدل، امري ساده و شوخي و شعاري و تبليغاتي و شرکت سهامي نيست!! يا نبايد از دين دم زد و سخن گفت، يا نبايد دين را ضايع کرد، و نسل‌هاي جوان را از دين و توان دين بر اجراي عدالت و قسط، و سامان‌دهي به حيات و معيشت جامعه، نااميد ساخت، و به سوي بي‌اعتقادي سوق داد، ‌و در چنگال لامذهباني که انواع شبهات اعتقادي را نشر مي‌دهند، گرفتار ساخت.

حضرت امام جعفر صادق «ع» -مربي بزرگ فرد و جامعه در تاريخ- مي‌فرمايد: «اگر عدالت اجرا شود فقيري در ميان مردم باقي نمي‌ماند» (اِنّ النّاسَ اِذا عُدِلَ بينَهم يَستغْنُون الحياة، ج 6)

بنابراين، اگر ما شيعه هستيم، و راست مي‌گوييم، و نمي‌خواهيم –به هر قيمت، اگرچه با تضييع دين خدا و محو احکام قرآن و تعاليم جعفري- قدرت داشته باشيم، بايد بدانيم که با اين سخن صريح امام صادق «ع» -که از امام موسي بن جعفر «ع» نيز رسيده است- اگر يک فقير، حتي يک فقير و کمبوددار در جامعه‌اي باشد، اگرچه در دورترين روستا، آن جامعه را نمي‌توان مطابق معيارهاي اسلامي و جعفري ارزيابي کرد.

و از اينجاست که علي «ع» مي‌فرمايد، در کوفه‌اي که امروز من در آن حکومت اسلامي تشکيل داده‌ام، نه بيکاري پيدا مي‌شود، نه بي‌خانه و سر بي‌پناهي، و نه فاقد رفاهي (الحياة، ج 6). و علي «ع»، بعنوان يک حاکم اسلامي حکومت مي‌کرد، نه امام معصوم «ع»؛ پس مغالطه نکنند و بگويند، او علي بود ... مالک اشتر که علي نبود؛ هر چه در «عهدنامة مالک اشتر» آمده است، ملاک حکومت اسلامي است (50 ماده، از عهدنامه استخراج شده و در کتاب «کلام جاودانه»، ص 169 تا 178 آمده است، ملاحظه شود). هر حکومتي و مديريتي و اقتصادي و قضاوتي، از عهدنامه پايين‌تر بود، و هرگاه وضع معيشت مردم و حفظ کرامت انسان، به حد عهدنامه نرسيد، آن حکومت و مديريت و اقتصاد و ... به هيچ‌وجه قرآني و اسلامي و علوي و جعفري نيست، و نمي‌تواند باشد.

اصولاً، اگر در هر جامعه عدالت اجرا شود، مردم از نظر فرهنگي رشد مي‌کنند. و جامعه‌اي که داراي رشد باشد، مطالبات دارد؛ يعني، به هر چگونگي از نظر مديريت و قضاوت و اقتصاد رضايت نمي‌دهد، و هر بازاري، هرگونه نرخ‌گذاريي و هرگونه رفتار با انسان را نمي‌پذيرد ... ممکن است مردمان جامعه‌اي معتقد باشند، اما به حد لازم از آگاهي نرسيده باشند. ملاک جامعة آگاه، مطالبات آن جامعه است. علي «ع»، ‌در سخنان خود، که در «نهج‌البلاغه» و روايات ديگر آمده است، جامعه را به اظهار شخصيت‌ در برابر قدرت تشجيع مي‌کند، و کرامت انساني را گوشزد مي‌فرمايد.

و در مختصرترين و کوتاهترين کلام، حکومت اسلامي، «نظام عامل بالعدل است، و جامعة اسلامي، «جامعـ‹ قائم بالقسط» ... ولاغير ولاغير ...

جوانان عزيز در اين نسل و نسل‌هاي آينده، بايد با ملاک‌هاي اسلامي آشنا باشند، و همان‌ها را اساس قرار دهند ... و اگر چيزي برخلاف آن ملاک‌ها ديدند، «حکام» را متهم کنند نه «احکام» را، که احکام دين، کاملترين احکام و قوانين است براي سعادت افراد و جامعه ... و هميشه بدانند که اشخاص، غير از دين‌اند، و دين غير از اشخاص است. در اين روزگار، که استعمار مسيحي و استکبار جهاني، همه‌گونه مبارزه عليه دين براه انداخته است، و ايادي داخلي استعمار –که ممکن است برخي ظاهرالصلاح و خوشنام هم باشند- اين جنگ و شبهه‌افکني را دامن مي‌زنند ... بايد دانست که آخرالزمان است، و عمل به دين – بخصوص در سطح حاکميت و قدرت- بسيار مشکل است، و با اينهمه، حفظ دين و اعتقادات، وظيفه است، تا سعادت ابدي و آرامش اخروي انسان فدا نشود، بايد خيلي مراقب و مواظب بود ... هر چه چيزي نفيس‌تر و پربهاتر باشد، حفظ آن لازم‌تر و مشکل‌تر است ...

وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوّةَ إِلّا بِاللّهِ الْعَلِيّ الْعَظِيمِ

و السّلام علي مَن يَخدِمُ الحقَّ لذاتِ

الحق، و يدعو الي اِقامـة القسط و العدل

------

منبع: ماهنامه? «خيمه»

300 آيه قرآن در منزلت حضرت علي(ع) نازل شده است

Sat, 03 Sep 2011 14:25:00 GMT

حجت‌الاسلام والمسلمين سيد داود افضلي، مدرس حوزه و دانشگاه در گفت‌وگو با خبرنگار آيين و انديشه خبرگزاري فارس درباره شرايط تحقق عدالت در نظر اميرالمؤمنين و چرايي عدم تحقق کامل آن در دوره حکومت ايشان اظهار داشت: در اين که امام انساني کامل است شکي نيست اما مردم زمان نيز بايد قابليت داشته باشند.
اين پژوهشگر نهج‌البلاغه با بيان اينکه قابليت رهبر جامعه اصالت ندارد بلکه خواست مردم از اصالت برخوردار است، گفت: پروردگار به حضرت رسول مي‌فرمايد: تو به قلب مردم هيچ تسلطي نداري! و بعد مي‌فرمايد نه تو به دين آنان مي‌گروي نه آنان به دين شما.
وي ادامه داد: گسترش عدالت به عملکرد انبيا امامان و اهل بيت(ع) ارتباط ندارد. جامعه يکدست و يک صدا امکان‌پذير نيست هيچ کسي قادر نيست افکار همه را به صورت يکسان در بياورد.
افضلي ادامه دارد: در جامعه يکدست کلمه مجاهد معني خود را از دست مي‌دهد. انسان زماني بالندگي مي‌رسد که در مقابل تغيير قرار بگيرد و هر تغيير مقاومت توليد مي‌کند. بنابراين هر زمان انبيا آمدند تا مردم را به خدا دعوت کنند سعي در ايجاد تغيير داشتند و اين تغيير منجر به مقاومت شده است.
وي ادامه داد: اين مقاومت در دوره‌هاي مختلف متفاوت بوده است و پيامبراني بودند که ساليان سال تبليغ کرده بودند و جز تعداد اندکي، کسي ايمان نياورد.
افضلي با بيان اينکه مقاومت مردم به معناي عدم قابليت انبياء نيست، گفت: چنين تفکري که پيامبران متصل به وحي هستند؛ علم مطلق و متصل به علم الهي را در اختيار دارند. پس قادرند آنچه که جزء آرمان انبيا است به منصه ظهور و اجرا برساند در نوع خودش آرماني انديشيدن است.
اين استاد حوزه ادامه داد: همه انبياء بشر بودند و افتخار بشر اين است که راهنماي بشر، مانند اوست. قرآن نيز تاکيد مي‌کند که تمام هاديان بشري از شما، با شما هستند و از جنس ملک يا جن نيستند، انسان با مشاهده پيامبر مباهات مي‌کند. که پيامبري که به رشد و کمال رسيده است از جنس خودش است و اين امر عاملي مي‌شود که انسان رو به سمت تعالي حرکت کند.

* حضرت ميفرمايد: من از دنياي شما به دو قرص نان و جامه بسنده کردم

افضلي افزود: حضرت امير(ع) در نهج‌البلاغه مي‌فرمايد: من از دنياي شما به دو قرص نان و دو جامه بسنده کردم اما شما قادر به چنين کاري نيستند و شما مي‌توانيد مرا با رعايت اخلاق کمک کنيد. اينکه چرا جامعه عادلانه مد نظر امام محقق نشد اين است که مردم يا عالمانه يا جاهلانه و يا غافلانه حضرت را کمک نکردند.
وي با بيان اينکه رحمانيت خدا واسعه است، گفت: خداوند فقط نسبت به بندگان مؤمنش رحيم است. نگاه اميرالمومنين عدالت‌محور است، جنبه عدالتش در نامه معروف به مالک اشتر کاملا مشهود است در آن نامه به مالک توصيه مي‌کند هر از گاهي محافظينت را دور کن تا مردم بدون لکنت از تو انتقاد کنند.
افضلي ادامه داد: حضرت امير در آن نامه مردم را به دو دسته تقسيم کرد: يا مردمي که در دين يا در نوع مانند تو هستند؛ نگاه امير به افراد نگاه عادلانه‌اي است و کار به انديشه افراد ندارد. مي‌فرمايد: اگر مردم همفکر تو نيستند هم نوع تو هستند. بنابر اين حق نداري آنان را از خود دورکني.

*عدالت به معناي اجراي موازين در حد کمال است

مدرس حوزه و دانشگاه نهج‌البلاغه افزود: عدالت به معناي اجراي موازين در حد کمال و بالندگي است. مردم بايد هم خواهان اجراي عدالت باشند و شرايط تحقق عدالت را برخوردار باشند.
وي گفت: اگر مردم خواستار تحقق عدالت در جنبه‌هاي مختلف سياسي، اجتماعي و فرهنگي و ... نباشند، عدالت تحقق پيدا نخواهد کرد و راه به جايي نخواهد برد. همانطوري که در انقلاب اسلامي شاهد بوديم تا مردم نخواستند حرکت فرياد و جوششي انجام نشد و حرکات قبل از انقلاب بسيار کوچک و زير زميني بود تا اينکه انقلاب با مشارکت همه مردم به ثمر رسيد.
افضلي ادامه داد: يکي از شاگردان امام صادق(ع) از امام مي‌پرسد چرا قيام نمي‌کنيد؟ حضرت امام صادق جواب داد اگر به اندازه رمه مقابل يار داشتم قيام مي‌کردم. آن شاگرد تعداد گله را شمرد که ناچيز بود و با تعجب از امام پرسيد آيا به درستي به اين تعداد يار نداريد و امام تاييد کرد.
وي گفت: ممکن است که از نظر عدد افراد بسياري تشريک مساعي داشته باشند اما از نظر فکر، همه هم‌ راي نيستند زماني کار به نتيجه مي‌رسد که هم‌انديشي لازم وجود داشته باشد.
افضلي افزود: حضرت رسول در اموري که به مردم ارتباط مستقيم دارد با آنها مشورت و هم انديشي مي‌کند و اين امر موجب ترقي و رشد مي‌شود اگر پيامبر به تنهايي استراتژي تعيين مي‌کرد و مردم همراهي نمي‌کردند بالطبع توفيقاتي هم حاصل نمي‌شد اگر چه اراده او به اراده پروردگار متصل است.

* اميرالمومنين 33 سال شاگرد خاص نبي خاتم بود

وي در پاسخ به اين پرسش که عدالت از نظر حضرت امير چه ويژگي دارد و ضرورت تحقق اين عدالت چيست؟ گفت: اميرالمومنين 33 سال شاگرد خاص نبي خاتم بود. بنابراين هيچ سياستي خارج از سياست پيامبر به خرج نداده است. عينيت سياست پيامبر را در سياست حضرت امير مي‌بيند.
افضلي ادامه داد: حضرت امير آن‌قدر در رسيدگي به امور مردم تلاش کرد که به قول حضرت، آب نوشيدني و امکان آموختن سواد براي همه مردم فراهم کرد و اين اقدامات را با توجه به سيستم ماليات و هزينه براي مردم صورت داد.
وي گفت: عدالت جز شخصيت حضرت امير بوده است حضرت با مجموعه‌اي از علم نبوي آشنا شد و مي‌فرمود: «فقط پيامبر نيستم» حضرت امير در 10 سالگي به‌درجه‌اي رسيده است که مي‌فرمايد: در اين سال نور رسالت را مي‌ديدم و احدي در طول تاريخ چنين ادعاي نکرده و پيامبر نيز نفي نمي‌کند؛ بلکه تصديق نيز مي‌کند. در 10 سالگي نمونه کوچکي از علم نبوت را در خودش جمع کرده است چنانکه در چهل‌سالگي غوغاي عدالت است.
وي ادامه داد: در توصيف حضرت امير مي‌گويند: «عليٌ عدلٌ» نمي‌گويند: «عليٌ عادلٌ» يعني؛ علي(ع) به قدري عدالت ورزيده است که عين عدل شده است.
اين مدرس حوزه و دانشگاه نهج‌البلاغه گفت: تنها شيعيان معترف به اين امر نيستند، بلکه اشخاص غيرمسلمان مانند «جرج جرادق» مسيحي معترف است و در بزرگداشت حضرت مي‌گويد: «علي صداي عدالت است» که قطعا با مطالعه به اين نتيجه رسيده است.
افضلي ادامه داد: حضرت حتي باغي که حضرت رسول به او بخشيده بودند مي‌فروشد و به مردم هبه مي‌کند اين در حالي است که حضرت زهرا(س) در منزل منتظر است چند روزي در خانه آن حضرت، حتي نمک براي چشيدن پيدا نمي‌شد.

* نتيجه نگرش مثبت حضرت امير (ع) به جامعه عدالت و بخشش است

اين مدرس حوزه و دانشگاه نهج‌البلاغه گفت: عدالت و بخشش حضرت امير نتيجه نگرش مثبت حضرت امير به جامعه بشري است و در حکومت اسلامي حضرت، اقليت‌هاي ديني مانند نصراني، يهودي و زرتشتي وجود داشت. حضرت به همه اديان نگاه واحدي دارد در اين که او توفيق عدالت را کسب کرده بود، ترديدي نيست. اما تا مرحله تحقق کامل عدالت بايد عوامل ديگري مشارکت مي‌کردند که نکردند.
افضلي در پاسخ به اين پرسش که حکومت حضرت امير از لحاظ توجه به حقوق مردم در نوع خود بي نظير است و به نوعي در آن عصر يگانه بود دليل اين پيشروي چيست؛ گفت: حضرت يک جمله مشهور دارد مبني بر اينکه« آنچه بر خود نمي‌پسندي براي ديگران نپسند» اين کوتاهترين جنبه توجه به حقوق بشر است مسلمان و غير مسلمان را شامل مي‌شود. جنبه اختصاصي آن عهد نامه مالک اشتر است که به همه مسائل ريز و درشت اشاره دارد؛ البته ما در ساير ائمه(ع) نيز چنين توجهي را داريم رساله صحيفه امام سجاد(ع) سرشار از نگاه ريز بينانه و بصير امام، در تمام زمينه حقوق انساني حتي حيوانان است. حقوق همه افراد از جمله پدر و مادر، استاد، علم، متعلم را مشخص مي‌کند. بنابراين مي‌توان مدعي شد تمامي انبياء و امامان اشتراک لفظي و معنوي در تعريف حقوق بشر داشتند.
وي ادامه داد: ممکن است لفظ حقوق بشر جز ابتدايي‌ترين اقدامات انبياء و اولياء بوده است به دليل آنکه انبيا و خودشان را مخلوق خدا مي‌دانستند.
مدرس حوزه دانشگاه در نهج‌البلاغه ادامه داد: اميرالمومنين براي اينکه خود را از سطح جامعه بالاتر نبيند براي پرهيز از غرور مي‌فرمايد: من مسئول هستم که در پوشش و خوراک، مسکن با پايين‌ترين سطح افراد اجتماع خود را تطبيق بدهم کمترين برکت اين نوع نگاه اين است که انسان را شاکر‌ زيست مي‌کند و حضرت علي «عبد ‌شکور» بود.
وي ادامه داد: حضرت امير وقتي در حال پيش‌بيني بود، فردي مي‌شنود متحير مي‌شود و عرض مي‌کند شما مگر پيامبر هستيد؟ حضرت مي‌فرمايد: واي بر تو من بنده‌اي از بندگان محمد(ص) هستم. حضرت نگاه و ديدگاهش را نسبت به افراد جامعه مطابق آموزه‌هاي الهي کرده است و براي هر موجود ارزش و اعتبار قائل است و تعدي نمي‌کند و حتي ديگران را از تعدي باز مي‌دارد.

*حضرت امير (ع) صميمانه منحصر به فرد بودن آفرينش انسان را درک کرد

افضلي با بيان اينکه هر انسان نسخه واحدي از آفرينش خداوند است و به هيچ عنوان قابل چاپ مجدد نيست، افزود: حضرت امير صميمانه اين مطلب را درک کرد و وقتي با قنبر (غلام حضرت) براي خريد به بازار مي‌رود که لباس بخرد لباس شاد و مفرح براي قنبر غلامش مي‌خرد و لباس معمولي براي خود مي‌خرد و مي‌فرمايد: «من فقط مي‌خواهم لباسي بپوشم که عيب ظاهري بر من بپوشاند».
وي ادامه داد: اگر امروز کسي به خانه حضرت امير برود و آن خانه را مشاهده کند، بهت‌زده مي‌شود. شما مي‌بيند بعد از فوت حضرت امام «فيدل کاسترو» رهبر کمونيست کوبا از بيت حضرت امام(ره) بازديد مي‌کند نمي‌تواند از سادگي خانه حضرت امام تحت تاثير قرار مي‌گيرد و به مدت 20 دقيقه اشک مي‌ريزد و جمله‌اي در وصف حضرت امام مي‌گويد: ـ که تيتر خبرگزاري‌ها مي‌شود ـ «دنيا ديگر رهبري به چشم نخواهد ديد» و «مردان بزرگ در مسکن‌هاي کوچک زندگي مي‌کنند».
وي ادامه داد: امير در نامه 45 نهج‌البلاغه اعتراف صريح دارد و به پسر عثمان مي‌نويسد فکر نکن که من نمي‌توانم غذاي اشرافي مانند عسل مصفا و جوانه گندم بخورم و ليکن مي‌ترسم هواي نفس بر من غلبه کند آيا فقط به اين قانع باشم که مردم به من امير المومنين بگويند اما در سختي و گرفتاري دنيوي آنان را رها کنم.
افضلي ادامه داد:‌ مطابق شمارش برخي از مفسران قرآن بيش از 300 آيه در منقبت اميرالمومنين نازل شده است.
وي ادامه داد: روزي حضرت رسول(ص) با اصاحبش در مسجد نشسته بودند و مشغول دعا و مناجات بودند فرد سائلي آمد گفت من سائل و غريب هستم و جوانمردي نيست مرا کمک کند پيامبر بلند شد و فرمود: در عالم هستي فقط چهار غريب داريم؛ نخست مسجدي ويراني که همسايه و اهلش در آن نماز به پاي ندارند. دوم عالم و دانشمندي که اطرافيانش از آن بهره‌اي نبرند.
اين مدرس حوزه و دانشگاه ادامه داد: سوم قرآني که روي آنرا غبار گرفته باشد و کسي آن را قرائت نکند و چهارم مسلماني که در چنگال کفار اسير شده باشد. شما غريب نيستيد براي اينکه شامل هيچ يک از اين ويژگي‌ها نيستي و يکي از ما ياريت مي‌کند حضرت امير قبول کرد که مرد را کمک کند.
مدرس حوزه و دانشگاه در نهج‌البلاغه گفت: حضرت امير مهمان را به خانه هدايت کرد حضرت زهرا (ص) به حضرت امير (ع)‌ فرمود: يک وعده غذا در خانه دارم بچه‌ها گرسنه هستند و من و شما روزه هستيم حضرت امير (ع) خطاب به حضرت زهرا (ص) فرمود: بچه‌ها را بخوان تا گرسنگي را تحمل کنند و غذا را براي مهمان بياور و نزديک غروب است و براي اينکه مهمان متوجه نشود يک وعده غذا در خانه است چراغ را به بهانه تميز کردن ديرتر به اتاق بياور.
وي ادامه داد: حضرت سفره را نزد مهمان مي‌اندازد طرف آبي آورد دست مهمان را مي‌شويد ـ بدون اينکه مهمان بداند ميزبان چه شأني و اهميتي در جامعه اسلامي دارد ‌ـ‌ غذا بر سر سفره مي‌آورد در تاريکي وانمود مي‌کند که در حال غذا خوردن است تا مهمان نيز از غذا بخورد بعد از اينکه حضرت امير حس مي‌کند مهمان سير شدند چراغ را مي‌آورد با تعجب مي‌بيند غذا دست نخورده است.
افضلي ادامه داد: حضرت با ديدن غذاي دست نخورده ناراحت مي‌شود از مهمان علت اينکه غذا دست نخورده است را مي‌پرسد مهمان با تعجب مي‌گويد: غذا خوردم و سير هم شدم آيا آثار غذا خوردن را در دست‌هايم نمي‌بيني زماني پروردگار عظمت اين بخشش را مشاهده مي‌کند غذا از آسمان مي‌فرستد و بعد از آن غذا، بچه‌ها حضرت امير و زهرا (س) از غذا ميل مي‌کنند بدون آنکه تمام شود و از آن غذا به همسايه‌ها هم مي‌دهند.
وي گفت: صبح که حضرت امير خدمت حضرت رسول مي‌رسد حضرت ماجرا را مي‌داند و خدمت امير مي‌فرماي. حضرت با تعجب مي‌پرسد کسي از خانواده‌ام نزد شما آمد و ماجرا را براي شما بازگو کرد حضرت رسول مي‌فرمايد: جبرئيل بر من نازل شد و آيه 9 سوره «حشر» را نازل کرد کساني که ايثار و از خود گذشتگي مي‌کنند در حالي که خود به نياز دارند. اگر اين نگاه بشردوستانه نيست پس چيست؟!